Wednesday, July 6, 2011

MHIP DAY 2011 pualin Mizo Hmeichhiate chibai ka buk a che u!


Pathianin a siam Mipa tan a kawppui tur Hmeichhia chu Mipa taksa peng lachhuakin a siam tih thu Pathian Lehkhabu Thianghlimah chuan kan hmu a nih kha. Hei hian Mipa chu a mah maia khawvela awm tur a nih lohzia leh, amah tihlim turte, amah tawiawm turtein Hmeichhia a mamawhzia a tilang chiang hle.

Mizote hi tunhma deuh kha chuan Hmeichhe dinhmun ngainep leh dahhniam hnam kan ni thin a. Mahse, khawvel thiamna leh finna a losang chho zel a, kan thiam leh hriatnaten pun lam a pan tak zelah chuan kan ngaihdan ni thin tamtak kha kan kalsan tan tak avangin tunah chuan Mizote chuan Hmeichhe dinhmun hi kan dahsang tawh hle a ni.

Mizote khawsakna kawng hrang hrang, eizawnna leh chetvelna- ah Hmeichhiaten tunhma chuan ngaihsan an hlawh lo hle thin tih kan hria. Mahse, tunah chuan Mipa thahnem zawk hian Hmeichhia te hi kawng hrang hrangin kan chung en tawh tih a hriat theih. Hei hi a chhan chu, kan Mizo khawtlang nunah hian Mizo Hmeichhiate hian dinhmun sang an luahtawh tihna a ni.

Tunhma chuan Mizo Hmeichhiate thu-hla kha bengkhawn a ni ngai meuh lo. Tunah erawh chuan, kan khawvel changkanna-in a kentel ve bawk anih vang te pawh a ni ngei ang- khawi ilo vah Mipa aia dinhmun sang chelh hi thahnem tak an awm ta. Hei hi Mizo Hmeichhiate tan hmasawnna sawinin theih loh turah ka ngai.

Mizo Hmeichhiate hi hnam dangte aia an nepna leh an hniam bikna engmah ka hre lo. Ka tan phei chuan Rangkachak ai pawhin an hlu zawk daih! Min hringtu ka Nu chu sawi lohva lumah nise, Mizo Hmeichhia zawng zawngte hi ka tan chuan Pathian kutchhuak mawi danglam leh hlu an ni.

Mizo Hmeichhiate duhawmzia leh hmelthatzia hi Mizo Mipate hian kan ngaihtuah ngai em? Hnamdang aiin an nep bik hauh lo a sin! Miss Universe te ni lo mahse, chung nihna ropui dawngtute ai chuan ka hnampui ngei, Mizo Hmeichhiate hi ka ngaisang daih zawk zu nia!

Mizo Hmeichhiate hi an nep bik lova, Mizo Mipa thahnem zawk hian Hmeichhe thenkhat hi chu kan tluk miah lo tih chu a langchiang khawp mai. School naupang kumtawp Exam Result alo chhuak a, a sangber atanga engemawchen thleng dinhmun tha hauhtu chu kan Mizo Hmeichhiate hi an ni thin. Hei hian Mizo Hmeichhiate thluak a tha tih a tilang chiang hle.

Tunah phei chuan Mizo Hmeichhe zingah Doctorate Degree nei engemaw zat an awm tawh a. Mitinin kan ngaihsan IAS te leh Indian Civil Services peng hrang hrangah te tling an awm ta nawk mai! Chumai pawh la ni lovin, kan Mizoram State Civil Services peng hrang hrangah pawh an tling nawk tawh a, thenkhat chu tunah pawh Department engemaw Director/ Secretary an ni hlawm.

Engpawh nise, ka sawi tumtak zawk chu: MHIP Day 2011 a lo thlen hian ka Mizo pui- Hmeichhiate: vawn loh chibai, duhthawh takin ka kut dinglam ngeiin ka buk che u a ni e.

7:48 PM 7/5/2011

Monday, July 4, 2011

Mizo Tawng hmandan dik

Tun tumah hian Mizo Tawng kan hmandan chungchanga ka ngaimawh zualte tihian Paper buatsaihin kan rawn ziak a. Chhiartuten emaw kawng zawng taka Mizo Tawng kan hmandanah hmasawnna thar kan chan theuh ka beisei. Chung ka ngaimawh zualte chu:
 
a.    Zanin tlai/Vawiin Tlai:
Zanin tlai tia kan ziah leh sawithin hi ‘Vawiin tlai ti a sawi leh ziah thin tur a ni’ tih dawt dawn chuan Dan a awm lem loh avangin thiam chu ka chang hauh lovang. Mahse, hetia han ngaih mai pawh hian a diktur awm zawk chu a hriat viauin ka hria. Vawiin kan sawia Vawiin kan tihchhungah hian hunbi thenna mumal tak heng- Zing te, Chhun te, Tlai te leh, Zan te hi a awm a. Zanin  kan tih hian thimin khawvel a tuamlai hunchhung zawng a huam thung. Mahse, thenkhat chuan ngaihsam takin tlailam hun sawinan ‘Zanin tlai’ kan ti fo thin. Mahse, Zanin chhungah hian Mizote hian tunhma atang reng khan hunbi chhiarnan ‘tlai’ kan lo nei em ni? Tlailam hun sawinan ‘Vawiin tlai’ tih hi hmang thei ila a dikin a mawi zawk viau a ni. Vawi engemawzat hemi chungchang hi kan sawi tawh a. Mahse, Zanin thleng pawhin kan la danglam phah chuang lo niin a lang. Mihring chuan mahni ngaihdana kal theihna zautak kan neih rualin a dik zawk leh mawi zawk hi hmangho thei ila a tha zual ngei ang mawle! (Tawngkam chuan hun a duhrei thin avangin tihian ziakin ka rawn sawi ta mai! Vawikhat Bethel Chanchinbu-ah ka ziaktawh nghe nghe. Mimal anga inbeihna anga ngaih loh tur a ni e).

b.    Tleirawl/ Rawlthar:
Mi pangngai anga ngaih, Lehkhathiam tak takte pawhin heihi kan palzam hle mai. Mizo chuan Mipa- Tlangval rawn hre tantir sawinan ‘Rawlthar’ kan hmang thin a. Hmeichhia- Nulat rawn hre tantir sawinan ‘Tleirawl’ kan hmang thin bawk. Mahse, tunlai khawvelah chuan a mipa leh hmeichhia pawh sawi hrang tawh chuang lovin ‘tleirawl’ kan ti vek ta mai! Mizo chuan Mipa lam sawinan hian Rawlthar kan hmang thin a. Hmeichhe lam sawinan Tleirawl kan hmang thin tih i hrethar leh ang u. A chang phei chuan, Mipa ni ve siin ‘Kan tleirawl lai chuan..’ in han ti thin hi chu a nuihzat thlak lam deuh a ni.

c.    Puanbih/ Puanveng:
Mizo Mipa chuan Puan hi a veng thin a, Hmeichhia erawh chuan a bih thin thung. Tunlai hmeichhe thahnem zawk hian puan an veng thin.

d.    Note/ Naute leh Nopang/ Naupang/:
Mizo chuan, mihringin fa an neih hian chu a fahrin chu ‘Naute’ kan ti thin a. A lo changkan a, a lo than len hnu hian ‘Naupang’ kan ti thin. Ran leh ramsa in fa a neih hian chung a fate chu ‘Note’ kan tihsak thin. Nopang hi kan hmanna ka hre lova, tawng chinchhuah thar nimaiin a lang.

e.    Mai/ Mei:
Mai leh Mei hi kan hmanpawlh nasa hle. Entirnan, ‘A va han ho mei mei’ tih angte. Mei hi Mizo chuan English thumal a ‘Fire’ sawinan kan hmang thin. Mai hi thu uarnan kan hmang thin.

A dang pawh a la awm nual na a, hemi chin hi tuna tan chuan tawk phawt teh se. Ka lawm e.