Tun tumah hian Mizo Tawng kan hmandan chungchanga ka ngaimawh zualte tihian Paper buatsaihin kan rawn ziak a. Chhiartuten emaw kawng zawng taka Mizo Tawng kan hmandanah hmasawnna thar kan chan theuh ka beisei. Chung ka ngaimawh zualte chu:
a. Zanin tlai/Vawiin Tlai:
Zanin tlai tia kan ziah leh sawithin hi ‘Vawiin tlai ti a sawi leh ziah thin tur a ni’ tih dawt dawn chuan Dan a awm lem loh avangin thiam chu ka chang hauh lovang. Mahse, hetia han ngaih mai pawh hian a diktur awm zawk chu a hriat viauin ka hria. Vawiin kan sawia Vawiin kan tihchhungah hian hunbi thenna mumal tak heng- Zing te, Chhun te, Tlai te leh, Zan te hi a awm a. Zanin kan tih hian thimin khawvel a tuamlai hunchhung zawng a huam thung. Mahse, thenkhat chuan ngaihsam takin tlailam hun sawinan ‘Zanin tlai’ kan ti fo thin. Mahse, Zanin chhungah hian Mizote hian tunhma atang reng khan hunbi chhiarnan ‘tlai’ kan lo nei em ni? Tlailam hun sawinan ‘Vawiin tlai’ tih hi hmang thei ila a dikin a mawi zawk viau a ni. Vawi engemawzat hemi chungchang hi kan sawi tawh a. Mahse, Zanin thleng pawhin kan la danglam phah chuang lo niin a lang. Mihring chuan mahni ngaihdana kal theihna zautak kan neih rualin a dik zawk leh mawi zawk hi hmangho thei ila a tha zual ngei ang mawle! (Tawngkam chuan hun a duhrei thin avangin tihian ziakin ka rawn sawi ta mai! Vawikhat Bethel Chanchinbu-ah ka ziaktawh nghe nghe. Mimal anga inbeihna anga ngaih loh tur a ni e).
Zanin tlai tia kan ziah leh sawithin hi ‘Vawiin tlai ti a sawi leh ziah thin tur a ni’ tih dawt dawn chuan Dan a awm lem loh avangin thiam chu ka chang hauh lovang. Mahse, hetia han ngaih mai pawh hian a diktur awm zawk chu a hriat viauin ka hria. Vawiin kan sawia Vawiin kan tihchhungah hian hunbi thenna mumal tak heng- Zing te, Chhun te, Tlai te leh, Zan te hi a awm a. Zanin kan tih hian thimin khawvel a tuamlai hunchhung zawng a huam thung. Mahse, thenkhat chuan ngaihsam takin tlailam hun sawinan ‘Zanin tlai’ kan ti fo thin. Mahse, Zanin chhungah hian Mizote hian tunhma atang reng khan hunbi chhiarnan ‘tlai’ kan lo nei em ni? Tlailam hun sawinan ‘Vawiin tlai’ tih hi hmang thei ila a dikin a mawi zawk viau a ni. Vawi engemawzat hemi chungchang hi kan sawi tawh a. Mahse, Zanin thleng pawhin kan la danglam phah chuang lo niin a lang. Mihring chuan mahni ngaihdana kal theihna zautak kan neih rualin a dik zawk leh mawi zawk hi hmangho thei ila a tha zual ngei ang mawle! (Tawngkam chuan hun a duhrei thin avangin tihian ziakin ka rawn sawi ta mai! Vawikhat Bethel Chanchinbu-ah ka ziaktawh nghe nghe. Mimal anga inbeihna anga ngaih loh tur a ni e).
b. Tleirawl/ Rawlthar:
Mi pangngai anga ngaih, Lehkhathiam tak takte pawhin heihi kan palzam hle mai. Mizo chuan Mipa- Tlangval rawn hre tantir sawinan ‘Rawlthar’ kan hmang thin a. Hmeichhia- Nulat rawn hre tantir sawinan ‘Tleirawl’ kan hmang thin bawk. Mahse, tunlai khawvelah chuan a mipa leh hmeichhia pawh sawi hrang tawh chuang lovin ‘tleirawl’ kan ti vek ta mai! Mizo chuan Mipa lam sawinan hian Rawlthar kan hmang thin a. Hmeichhe lam sawinan Tleirawl kan hmang thin tih i hrethar leh ang u. A chang phei chuan, Mipa ni ve siin ‘Kan tleirawl lai chuan..’ in han ti thin hi chu a nuihzat thlak lam deuh a ni.
c. Puanbih/ Puanveng:
Mizo Mipa chuan Puan hi a veng thin a, Hmeichhia erawh chuan a bih thin thung. Tunlai hmeichhe thahnem zawk hian puan an veng thin.
d. Note/ Naute leh Nopang/ Naupang/:
Mizo chuan, mihringin fa an neih hian chu a fahrin chu ‘Naute’ kan ti thin a. A lo changkan a, a lo than len hnu hian ‘Naupang’ kan ti thin. Ran leh ramsa in fa a neih hian chung a fate chu ‘Note’ kan tihsak thin. Nopang hi kan hmanna ka hre lova, tawng chinchhuah thar nimaiin a lang.
e. Mai/ Mei:
Mai leh Mei hi kan hmanpawlh nasa hle. Entirnan, ‘A va han ho mei mei’ tih angte. Mei hi Mizo chuan English thumal a ‘Fire’ sawinan kan hmang thin. Mai hi thu uarnan kan hmang thin.
A dang pawh a la awm nual na a, hemi chin hi tuna tan chuan tawk phawt teh se. Ka lawm e.




0 comments:
Post a Comment